165

Ιερές Μονές Γυναικεῖες

Γενεσίου τῆς Θεοτόκου Δαμάστας

Γενεσίου τῆς Θεοτόκου (Δαμάστας)

Στίς βορεινές πλαγιές του Καλλίδρομου όρους σέ υψόμετρο 740 μ., 23 χιλιόμετρα μακρυά από τήν Λαμία είναι κτισμένο τό Μοναστήρι της Δαμάστας, μεταβυζαντινό κτίσμα. Τό τοπίο της Μονής είναι απαράμιλλο σέ φυσική ομορφιά καί μαγευτική θέα. Πολλές οι εκδοχές γιά τήν προέλευση του ονόματος της Μονής, επικρατέστερη φαίνεται όμως η εκδοχή ότι προέρχεται από τό "δαμάστρα". Η Παναγία δαμάζει τόν πόνο καί τά πάθη. Τό Μοναστήρι κάηκε πρίν από τά χρόνια της Επαναστάσεως του 1821. Ο ναός σώζεται ακέραιος σχεδόν καί εχει ιστορηθεί τό 1818, είναι δέ σταυροειδής μετά τρούλλου.

Γενεσίου τῆς Θεοτόκου Δαδίου Ἀμφικλείας

Γενεσίου τῆς Θεοτόκου Δαδίου Ἀμφικλείας

Σέ υψόμετρο 800 μ. καί πάνω από τήν Αμφίκλεια βρίσκεται από τό 1755 τό Μοναστήρι της Παναγίας της Γαυριώτισσας (από τό δένδρο γαύρος πιθανώς). Τό καθολικό είναι ναός ελλαδικού τύπου, επισκευασμένος, τρίκλιτος μέ ψηλό τετραγωνικό τρούλλο. Έχει θαυμάσιες τοιχογραφίες όχι όμως καλά διατηρημένες. Τό έτος 1756 αγιογραφήθηκε καί ανακαινίσθηκε ο ναός όπως μαρτυρεί εντοιχισμένη επιγραφή:

"Ανηγέρθη τό παρόν κτίριον επί έτους 1755, Σεπτεμβρίου 22 ηγουμενεύοντος Ζωσιμά ιερομονάχου, διά χειρός μαστρο Ιωάννου του Ζαγοριάδου 1755".

Ἁγίου Γεωργίου Μαλεσσίνης

Ἁγίου Γεωργίου Μαλεσσίνης

Στήν χερσόνησο της Αετολίμνης, ένα χιλιόμετρο έξω από τήν κωμόπολη της Μαλεσίνας, βρίσκεται τό Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου. Αφιερωμένο αρχικά στήν Παναγία καί από τόν 17ο αι. στόν Άγιο Γεώργιο. Τό Καθολικό έπαθε σημαντικές ζημιές μέ τούς σεισμούς του 1894. Διασώθηκε τό ιερό μ΄ έναν πλούτο άριστα διατηρημένων τοιχογραφιών, οι οποίες υπέστησαν νέες ζημιές τό 1950 μετά τήν κατάρρευση της στέγης. Από τό θαυμαστό τέμπλο του ιερού τό οποίο ήταν ξυλόγλυπτο, διασώθηκαν ορισμένα τμήματα. Ο ναός είναι ένα από τά μεγαλύτερα σέ μέγεθος μνημεία της μεσοβυζαντινής περιόδου.

Μεταμορφώσεως του Σωτῆρος Λιβανατῶν

Μεταμ. Σωτῆρος Λιβανατῶν

Σέ όμορφο φυσικό, γεμάτο από πράσινο, περιβάλλον κοντά στήν κωμόπολη "Λειβανατες" σέ απόσταση 4 χλμ., είναι κτισμένο τό Μοναστήρι της Μεταμορφώσεως. Ανδρικό επί αιώνες, μετετράπη σέ γυναικείο τό 1977. Κατά τά χρόνια της Τουρκοκρατίας είχε ένα μεγάλο αριθμό μοναχών καί μεγάλη κτηματική περιουσία καί δύναμη μέ αποτέλεσμα νά αποτελεί ένα σπουδαίο παράγοντα γιά τήν προστασία καί τήν βοήθεια των υπόδουλων χριστιανών.

Ἁγίου Γεωργίου Μύλων

Ἁγ. Γεωργίου Μύλων

Βρίσκεται κοντά στό χωριό Μύλοι Πελασγίας, σέ υψόμετρο 600 μ. μέ μαγευτική θέα πρός τό Μαλλιακό κόλπο. Ο χρόνος ιδρύσεως της Μονής δέν είναι ακριβής, ανάγεται πάντως από έμμεσες παρατηρήσεις στούς μεσαιωνικούς χρόνους. Ο κτίτορας της Μονής είναι καί αυτός άγνωστος. Τό καθολικό πού σώζεται έχει υποστεί κατά καιρούς εξωτερικά καί εσωτερικά προσθήκες καί αφαιρέσεις. Μερικές από τίς τοιχογραφίες είναι του 17ου αιώνα, ενω εντοιχισμένο ανάγλυφο από λευκόλιθο ανάγεται στόν 12ο η 13ο αιώνα καί μας δίνει κάποια ιδέα της παλαιότητας του Μονυδρίου.

Κοιμήσεως της Θεοτόκου Ἁγίας Μαρίνης Λοκρίδος

Κοιμήσεως της Θεοτόκου Ἁγίας Μαρίνης Λοκρίδος

Σέ υψόμετρο 720 μέτρων στήν βορειοανατολική πλευρά του Παρνασσού στήν κεντρική Λοκρίδα είναι κτισμένο τό Μοναστήρι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Απέχει 12 χιλιόμετρα από τήν Κάτω Τιθορέα. Η ανέγερση των κτισμάτων, όπως φαίνεται δέν ολοκληρώθηκε τήν ιδια εποχή. Η αρχαιολογική υπηρεσία συμπεραίνει ότι τό 1708 έγινε γενική επισκευή καί συμπλήρωση της οχυρώσεως. Τό Μοναστήρι έχει τά γνωρίσματα οχύρωσης των μεταβυζαντινών χρόνων. Τό Καθολικό της Μονής είναι ρυθμού Βασιλικής, ενω η εικονογράφηση έγινε από λαϊκούς ζωγράφους μέ τεχνοτροπία μεταβυζαντινής εποχής.

Ἁγίας Παρασκευῆς Σπαρτιᾶς

Ἁγίας Παρασκευῆς Σπαρτιᾶς

Ένα χιλιόμετρο από τό χωριό Σπαρτιά στίς πλαγιές ενός γραφικού λόφου είναι κτισμένο τό μικρό Μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής. Η πρώτη θέση του ήταν νοτιότερα στή θέση "Μετόχι" (12ος η 13ος αιώνας) από τήν οποία μεταφέρθηκε άγνωστο πότε στή θέση "Σκηταριά" όπου ευρίσκεται σήμερα. Έκει βρέθηκαν από τυχαίες ανασκαφές κιβωτιόσχημοι τάφοι των ελληνιστικών χρόνων μέ κτερίσματα καί οστά. Τό καθολικό είναι σταυροειδούς βυζαντινού ρυθμού μετά τρούλλου.

Ἁγίων Ἀναργύρων Ἀταλάντης

Ἁγίων Ἀναργύρων Ἀταλάντης

Στίς πλαγιές του όρους "Χλωμός" σέ απόσταση 10 χλμ. από τήν Αταλάντη ευρίσκεται η Ιερά Μονή των Αγίων Αναργύρων, μεγάλο προσκυνηματικό κέντρο της Λοκρίδος. Ο χρόνος της ιδρύσεως της Μονής δέν είναι προσδιορισμένος. Από τό συναξάρι των δύο τοπικών αγίων, Οσίου Δαβίδ του Γέροντος καί Οσίου Σεραφείμ γνωρίζομε ότι εμόνασαν στή Μονή. Αρα τόν 16ο αιώνα πού έζησαν οι Όσιοι, η Μονή ήταν σέ ακμή.

Ἁγίας Τριάδος Μελιταίας

Ἁγίας Τριάδος Μελιταίας

Τό Μοναστήρι βρίσκεται σέ υψόμετρο 800 μέτρων στήν περιοχή της αρχαίας Μελιταίας. Γιά τήν οικοδόμησή του μάλιστα χρησιμοποιήθηκαν υλικά από τό τείχος της Μελιταίας. Η Μονή κτίσθηκε κατά τήν περίοδο της Τουρκοκρατίας ενω τά κελλιά καί ο περίβολος της Μονής είναι κτίσματα των αρχών του 20ου αιώνος. Τό καθολικό είναι ρυθμού Βασιλικής μέ τρούλλο. Γίνονται σήμερα προσπάθειες γιά τήν ανακαίνιση καί συντήρισή του από τούς ευσεβείς κατοίκους της περιοχής καί τόν πολιτιστικό σύλλογο Μελιταίας.

Ἁγίου Ἀθανασίου Ὀμβριακῆς

Ἁγίου Ἀθανασίου Ὀμβριακῆς
Σε απόσταση 5 λεπτών από την κωμόπολη Ομβριακή ευρίσκεται η Ιε­ρά Μονή του Αγίου Αθανασίου κτίσμα του 1565. Σύμφωνα με το χρονικό της Μονής το οποίο συνέγραψε ο Επίσκοπος Θαυμακού Αθανάσιος και το οποίο ανεύρε και αντέγραψε δύο ημέρες πριν πυρποληθεί η Μονή από τούς Τούρκους (4 Μαΐου 1897) ο αρχαιολόγος Ν.Ι. Γιαννόπουλος, η Μονή, που πριν ήταν Σκήτη, εκτίσθη υπό τίνος Μοναχού Μετεωρίτου, Αθανασίου ονόματι το έτος 1565.